ชื่อพื้นเมือง : กระทงลาย กระทุงลาย โชด (ภาคกลาง), นางแตก (นครราชสีมา), มะแตก มะแตกเครือ มักแตก (ภาคเหนือ, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Celastrus paniculatus Willd.
ชื่อวงศ์ : CELASTRACEAE
ลักษณะ : ไม้เถาเนื้อแข็งขนาดใหญ่ ขึ้นพาดพันต้นไม้อื่นไปได้ไกลถึง 10 ม. ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ รูปรี รูปรีแกมรูปขอบขนาน รูปไข่ รูปไข่แกมรูปขอบขนาน รูปไข่กลับ หรือรูปกลม ปลายแหลม มนหรือเว้าเล็กน้อย โคนแหลมหรือมน ขอบจักเป็นคลื่นถี่ๆ ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง ดอกเล็ก สีขาวอมเหลือง มีจำนวนมาก ดอกแยกเพศ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ติดกันคล้ายรูประฆัง กลีบดอก 5 กลีบ แยกกัน ผลกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 7 มม. ผลแก่สีส้มปนเหลือง แตกตามผนังออกเป็น 3 กลีบ มี 3-6 เมล็ด เมล็ดรูปไข่ มีเนื้อสีแดงอมน้ำตาลหุ้มโดยรอบ
ประโยชน์ : น้ำมันจากเมล็ดใช้ตามไฟหรือเคลือบกระดาษกันน้ำซึม เปลือก ใบ ผล และเมล็ดใช้ทำยาได้
ลักษณะพิเศษ มีสรรพคุณทางยา
ราก - ใช้เป็นยาแก้ไข้ แก้ไข้มาลาเรีย - ใบ - รักษาโรคบิด
- แก่น - รักษาวัณโรค
- ผล - แก้ลมจุกเสียด บำรุงโลหิต
- เมล็ด - พอกหรือรับประทานรักษาโรคปวดตามข้อ กล้ามเนื้อและอัมพาต
- น้ำมันในเมล็ด - รักษาโรคเหน็บชา และเป็นยาขับเหงื่อ
- เปลือก ใช้เป็นยาทำแท้ง
- ลำต้น ใช้เป็นยาแก้โรควัณโรค แก้ไข้มาเลเรีย ใช้เป็นยาแก้โรคบิด กระตุ้นประสาท และใช้เป็นยา ถอนพิษฝิ่น วิธีการใช้โดยการต้มหรือคั้นเอาน้ำกิน
การขยายพันธุ์ โดยการเพาะเมล็ด
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ที่ดอน ระบายน้ำดี
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ ฤดูฝน
การปรุงอาหาร ยอดอ่อนลวกจิ้มน้ำพริก แจ่ว
www.index2you.com?เรียบเรียง
พจนานุกรม สมุนไพรไทย ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม
"กะทงลาย โชต กะทุงลาย (ไทย); มะแตะเครือ (พายัพ-อีสาน) ; เคือมักแตก (อุดร); นางแตก (โคราช). "in Siam.Plant Names,1948,p.107., Celasturs paniculata Craib,Fl. Siam, Dicot.,1912,p.59 "Chiengmai, Doi Sootep,320 m., (Kerr,586); Phre,120-180 m.,(L.Vanpruk,158)." Celastrus paniculatas Vanpruk1923,p.99 "โชต";p.206 "มะแตก (ล)." Celastrus paniculata Burkill,I,1935,p.505 "In Java, Sila; in Siam, Katong lai,"
0 แสดงความคิดเห็น 